Bir döviz bürosunun tabelasında dolar için iki fiyat görürsünüz: alış ve satış. Dolarınızı bozdururken düşük olan alış kuru uygulanır; bürodan dolar alırken daha yüksek olan satış kuru üzerinden ödeme yaparsınız. İki fiyat arasındaki fark, döviz bürosunun gelir modelinin temelini oluşturur.
Fakat tabeladaki farkı görüp “Büro her dolarda bu kadar net kâr ediyor” demek doğru olmaz. İşletme dövizi farklı zamanlarda, farklı fiyatlardan temin eder; kira, personel ve güvenlik giderleri de vardır. İşlemler arasında kur değişirse, ilk bakışta kârlı görünen bir alım satımın sonucu da değişebilir.
Döviz bürosunda alış ve satış kuru ne anlama gelir?
Tabeladaki fiyatlar büronun yaptığı işlemi gösterir. Alış kuru, büronun sizden döviz aldığı fiyattır. Dolar veya euro bozdururken bu kuru kullanırsınız. Satış kuru ise büronun size döviz sattığı fiyattır; Türk lirasıyla döviz alırken geçerlidir.
Elinizde 500 dolar varsa ve bunu liraya çevirecekseniz, büro dolarınızı satın alır. Dolayısıyla alış fiyatına bakarsınız. Liraya karşılık 500 dolar almak istediğinizde ise büronun satış fiyatı önemlidir.
Farklı para birimlerinin alış ve satış değerlerini Bankamatic döviz kurları sayfasında birlikte inceleyebilirsiniz. Buradaki veriler karşılaştırma için bir başlangıçtır; işlem yapacağınız büronun fiyatı ve güncelleme zamanı farklı olabilir.
Dövizciler alış satış farkından nasıl kazanır?
Alış ve satış kuru arasındaki farka günlük dilde makas denir. Büro, dövizi belirli bir maliyetle temin edip daha yüksek fiyattan satabildiğinde iki fiyat arasında brüt fark oluşur. İşin püf noktası, dövizin gerçekte kaça alındığı ve daha sonra kaça satıldığıdır.
Varsayımsal örnek: Büronun dolar alış fiyatı 40,00 TL, satış fiyatı 40,20 TL olsun. Kurun değişmediği ve ek ücret alınmadığı varsayımıyla, bir müşteriden 1.000 doları 40.000 TL’ye alıp başka bir müşteriye 40.200 TL’ye satarsa iki işlem arasındaki brüt fark 200 TL olur. Bu rakam net kâr değildir; işletme giderleri ve diğer maliyetler düşülmemiştir. Rakamlar güncel kur değil, yalnızca hesap örneğidir.
Gerçekte bir müşteriden alınan banknotlar hemen sonraki müşteriye aynı fiyat koşullarıyla satılmayabilir. Büro daha önce aldığı stoku kullanabilir veya satışı karşılamak için yeniden döviz temin edebilir. Aradan geçen sürede piyasa değişirse gerçek sonuç tabeladaki makastan farklılaşır.
Döviz makası nasıl hesaplanır?
Bir birim dövizdeki makas, satış kurundan alış kuru çıkarılarak bulunur. Örnekte 40,20 TL eksi 40,00 TL, dolar başına 0,20 TL’dir. Farkı alış kuruna bölüp 100 ile çarparsanız makas yüzde 0,50 olur.
Yüzde hesaplarında kullanılan paydaya dikkat edin: Bazı karşılaştırmalarda alış, bazılarında orta kur esas alınır. Yöntemler farklıysa yüzdeler de küçük ölçüde farklı çıkabilir.
Alış satış farkının tamamı neden kâr değildir?
Döviz bürosu, kasasında farklı para birimleri ve Türk lirası bulunduran bir işletmedir. İş yeri kirası, personel, güvenlik, sigorta, nakit taşıma, muhasebe ve mevzuata uyum gibi giderler karşılanır. Stokun maliyeti ve kur hareketleri de sonucu etkiler.
Müşteriler bir gün ağırlıklı olarak dolar alıyorsa büro, sattığı banknotları yeniden temin etmek isteyebilir. Yeni temin fiyatı yükselmişse önceki satışlardan elde edilen farkın bir kısmı bu maliyette eriyebilir. Tersine, elde yüksek miktarda döviz varken kur düşerse stokun değeri azalabilir.
Bu nedenle kurun yükselmesi tek başına her döviz bürosunun kazandığı, düşmesi de her büronun zarar ettiği anlamına gelmez. Sonuç, eldeki stokun büyüklüğüne, maliyetine ve sonraki işlemlere bağlıdır.
Döviz büroları kurları neye göre belirler?
Piyasa fiyatı önemli bir başlangıç noktasıdır; ancak büronun elindeki banknot miktarı, müşterilerin o para birimine talebi, yeni stok temin etme maliyeti, işlem tutarı ve kurun hareketliliği de verilen teklifi etkileyebilir.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının yayımladığı kurlar gösterge niteliğindedir. TCMB, bu değerlerin kişi ve kurumları bağlamadığını ve kendi dışındaki tarafların işlemlerinde uygulanacak kura tarafların karar verdiğini belirtiyor. Dolayısıyla gösterge kur, büroda aynı fiyattan işlem yapılacağı anlamına gelmez.
Döviz makası neden açılır?
Kur hızla değiştiğinde işletme, sattığı dövizi hangi fiyattan yerine koyacağını daha zor öngörebilir. Sık işlem görmeyen bir para biriminin elde tutulması veya yeniden satılması daha uzun sürebilir. Banknot temini, bulunduğu yerin giderleri ve çevredeki rekabet de fiyatlamayı etkileyebilir.
Bu etkenler genel açıklamalardır. Bir büronun belirli bir anda neden belirli bir makas uyguladığını kesin olarak bilmek için o işletmenin maliyetlerini ve kararlarını görmek gerekir.
Döviz bürosu komisyon alır mı?
İşlem maliyeti kurun içine yansıtılabilir; ayrıca ücret veya komisyon uygulanıp uygulanmadığı işletmenin teklifine ve işlemin koşullarına bağlıdır. Döviz bozdururken “Bu tutar için elime toplam kaç lira geçecek?”, alırken de “Toplam kaç lira ödeyeceğim?” diye sorun. Ek kesinti olup olmadığını işlem öncesinde netleştirin.
Yüksek tutarda döviz bozdurunca daha iyi kur alınır mı?
Bazı bürolar yüksek tutarlı işlemler için tabeladan farklı bir teklif verebilir. Bu otomatik bir hak veya bütün bürolar için geçerli bir kural değildir. Para birimi, miktar, kasadaki nakit ve piyasa koşulları teklifi etkileyebilir.
Farklı yerleri karşılaştırırken aynı tutar için ve birbirine yakın saatlerde fiyat alın. Döviz satıyorsanız elinize geçecek net lirayı, döviz alıyorsanız ödeyeceğiniz toplam lirayı karşılaştırın.
Döviz büroları neden farklı fiyat verir?
İki işletmenin müşterileri, stokları ve giderleri aynı değildir. Biri o gün yoğun döviz almış olabilir; diğeri ise müşterilerinin talebini karşılamak için yeni banknot temin etmeye çalışıyor olabilir. Bu koşullar alış ve satış fiyatlarına yansıyabilir.
Karşılaştırırken işlem yönünü karıştırmayın: Döviz bozduruyorsanız alış, döviz alıyorsanız satış fiyatını esas alın. İnternette gördüğünüz fiyatı gişede kesin uygulanacak teklif olarak kabul etmeyin.
Döviz büroları altın alıp satarak da kazanabilir mi?
Bazı yetkili müesseseler, faaliyet izinleri ve ilgili düzenlemelerin sınırları içinde altın alım satımı yapabilir. Hazine ve Maliye Bakanlığı, B grubu yetkili müesseselerin faaliyetleri arasında belirli Darphane üretimi basılı altınlar ve belirli standart işlenmemiş altınların alım satımını sayıyor. Her işletmenin sunduğu işlemler aynı olmayabilir.
Döviz bozdururken nelere dikkat edilmeli?
İşlem yapacağınız yerin yetkili müessese olduğunu kontrol edin. Alacağınız veya vereceğiniz tutarı, uygulanacak kuru ve olası ek ücretleri önceden netleştirin. Özellikle yüksek tutarlarda aynı miktar için birden fazla teklif alın. Banknotları işlem sırasında sayın ve düzenlenen işlem belgesini saklayın.
Sık sorulan sorular
Dövizci 1.000 dolarda ne kadar kazanır?
Sabit bir tutar yoktur. Alım maliyeti, satış fiyatı, kur hareketleri ve giderler sonucu belirler. Yukarıdaki örnekteki 200 TL yalnızca iki varsayımsal işlem arasındaki brüt farktır.
Döviz bozdururken hangi kura bakılır?
Büronun alış kuruna bakılır; çünkü dövizi sizden satın alan bürodur. Döviz satın alırken ise satış kuru uygulanır.
Makas dar olursa işlem her zaman daha mı avantajlıdır?
Tek başına makas yeterli değildir. Sadece döviz alıyorsanız satış fiyatı ve toplam ödemeniz, bozduruyorsanız alış fiyatı ve elinize geçecek net tutar önemlidir. Varsa ek ücretleri de hesaba katın.
Banka mı döviz bürosu mu daha uygun?
Her zaman biri daha uygun denemez. İşlem saati, tutar, para birimi ve sunulan teklif sonucu değiştirir. Banka hesabındaki kaydi döviz işlemi ile fiziki banknot işleminin koşulları da farklı olabilir. Aynı tutar için net maliyetleri karşılaştırın.
Döviz bürosunun günlük kazancı ne kadardır?
Herkes için geçerli bir rakam yoktur. İşlem hacmi, alış ve satışların dengesi, kur hareketleri, stok maliyeti ve işletme giderleri günlük sonucu belirler. Ciro ile net kâr aynı şey değildir.
