Dünya Bankası, 28 Ekim 2026’da yayımladığı Emtia Piyasaları Görünümü raporunda küresel gıda emtia fiyatlarının 2026’da yaklaşık yüzde 10, 2027’de ise yüzde 7 artacağını öngördü. Kurum, iki yıldaki toplam artışı yaklaşık yüzde 18 olarak hesaplıyor.
Karadeniz üzerinden tahıl sevkiyatındaki aksaklıklar, El Niño’nun hasat üzerindeki olası etkileri ve yüksek enerji ile gübre maliyetleri raporda öne çıkan riskler arasında. Bunlar gerçekleşmiş market fiyatları değil, küresel emtia piyasalarına ilişkin tahminler.
İki yıllık artış nasıl hesaplanıyor?
Yüzde 10’luk artışı izleyen yüzde 7’lik artış, aynı başlangıç tutarına ayrı ayrı eklenmez. Örneğin yalnızca yöntemi göstermek üzere endeks 100 puandan başlarsa ilk yıl 110’a, ikinci yıl 117,7’ye çıkar. Kümülatif artış yüzde 17,7 olur ve yaklaşık yüzde 18’e yuvarlanır. Bu örnek bir ürünün gerçek fiyat tahmini değildir.
Petrol tahmini ve market fiyatları
Dünya Bankası, Brent petrolün yıllık ortalamasını 2026 için varil başına 91 dolar, 2027 için 79 dolar olarak tahmin ediyor. Kurumun temel senaryosu, küresel emtia arzını etkileyen çatışmaların büyük ölçüde şiddetlenmemesine dayanıyor. Risklerin birlikte gerçekleştiği olumsuz senaryoda ise 2027 Brent ortalaması 105 dolara ulaşabilir.
Enerji ve gübre maliyetleri üretim ve taşımayı etkileyebilir; fakat küresel gıda emtia endeksindeki bir artışın Türkiye’de her ürüne aynı oranda yansıyacağı söylenemez. Döviz kuru, yerel üretim, işleme, dağıtım maliyetleri ve rekabet de raf fiyatında rol oynar.
Petrol piyasasındaki farklı bir kurum tahmini için UBS’nin güncel Brent değerlendirmesine bakılabilir. Dünya Bankası’nın rakamları yıllık ortalama, UBS’nin ilgili rakamları ise belirli dönem sonlarına ilişkin tahminler olduğundan doğrudan aynı gösterge olarak karşılaştırılmamalı.
