ABD Merkez Bankasının (Fed) 13 Kasım 2026’da yayımladığı Finansal İstikrar Raporu, yapay zekâyı destekleyen veri merkezlerinin finansmanında borcun hızla arttığına dikkat çekti. Rapora göre ileri bilgi işlem altyapısıyla bağlantılı borç ihracı, 2026’da ekim ayı itibarıyla 680 milyar doları aştı. 2023 yılının tamamındaki karşılaştırılabilir tutar 130 milyar dolardı.
New York Fed’in piyasa görüşmelerinde ise yapay zekâ, finansal istikrara ilişkin en sık belirtilen risk oldu. Eylül ve ekimde aracı kurumlar, bankalar, yatırım fonları ve danışmanlık şirketleri dahil 23 piyasa temsilcisinden yanıt alındı. Bunlar katılımcıların görüşleri; Fed yönetiminin görüşü olarak sunulmuyor.
Borç ihracı ve borç stoku aynı şey değil
Raporun 680 milyar doları aşan rakamı, ilgili dönemde yapılan yeni borç ihracını gösteriyor. Fed ayrıca ileri bilgi işlemle bağlantılı, piyasada bulunan kamuya açık borç stokunu ekim itibarıyla 1,1 trilyon doların üzerinde tahmin ediyor. Özel kredi piyasasındaki işlemlerin tamamı ölçülemediği için sektörün toplam borç büyüklüğünü kesin biçimde hesaplamak güç.
Karşılaştırma: 680 milyar doların 130 milyar dolara oranı yaklaşık 5,2. İlk rakam 680 milyarın üzerinde olduğundan gerçek oran da bunun üzerindedir. Ancak 2026 verisi ekim itibarıyladır; 2023 verisi yılın tamamını kapsar. Karşılaştırma mevcut toplam borcu veya kaybı göstermez.
İki değer arasındaki değişim yöntemi Bankamatic yüzde hesaplama aracında incelenebilir; bu örnekte 680 milyar dolarlık alt sınır kullanıldığında artış en az yaklaşık yüzde 423 olur.
Yatırımcı açısından neden önemli?
Görüş alınan piyasa temsilcileri, yapay zekâ şirketlerinin yüksek hisse değerlemeleri, beklenenden düşük kâr ihtimali, siber saldırılar ve karmaşık finansman yapıları üzerinde durdu. Bazı katılımcılara göre büyük altyapı yatırımlarından beklenen getirinin gerçekleşmemesi, teknoloji hisselerinde düzeltmeye ve daha geniş riskli varlıklara yayılan baskıya yol açabilir. Bu bir risk değerlendirmesidir; gerçekleşmiş bir kayıp veya piyasanın mutlaka düşeceği anlamına gelmez.
Fed, finansmanın yalnızca şirket tahvillerinden oluşmadığını; kamuya açık ve özel borç, yapılandırılmış kredi ile proje finansmanını da kapsadığını belirtiyor. Bazı büyük teknoloji şirketlerinin gelecekteki kira taahhütleri ve başka şirketlere verdikleri garantiler de artıyor. Bu nedenle yatırımcılar bir teknoloji fonunu veya şirket tahvilini değerlendirirken yalnızca sektör adına değil, fonun varlık dağılımına, borçlulara yoğunlaşmasına ve ürünün risk açıklamalarına da bakabilir.
Rapor ABD finans sistemiyle ilgilidir. Türkiye’deki yatırımcılar için olası etki, ellerindeki fon veya varlıkların uluslararası teknoloji şirketlerine ve ilgili borçlanma araçlarına ne ölçüde yatırım yaptığına bağlıdır. Fed raporu Türkiye’de mevduat faizinin değiştiği ya da yerel bir bankada sorun bulunduğu anlamına gelmez.
