Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası bünyesindeki araştırmacılar Ünal Seven ve Kadir Gürci, tasfiye kapsamındaki yatırım fonlarının şirketler ve ticari finansman üzerindeki olası etkilerini inceledi. Merkezin Güncesi’nde yayımlanan çalışmaya göre, 15 Eylül 2026 itibarıyla yaklaşık 3 bin reel sektör firmasının söz konusu fonlarda toplam 116 milyar TL yatırımı bulunuyordu.
Bu tutar, belirli tarihteki yatırım büyüklüğünü gösteriyor. Tek başına şirketlerin kesinleşmiş kaybı, bugün erişilemeyen net bakiye veya yapılacak ödeme tutarı olarak yorumlanamaz. Tasfiye ve ödeme süreçleri fonun varlıklarının nakde çevrilmesine ve ilgili kurallara bağlı.
Yatırımın yarısına yakını para piyasası fonlarında
Bloomberg HT’nin çalışmadan aktardığı dağılıma göre 116 milyar TL’nin 57 milyar TL’si para piyasası, 31 milyar TL’si hisse senedi ve 28 milyar TL’si diğer serbest fonlardaydı. Bu verilerle yapılan hesap, para piyasası fonlarının toplam içindeki payını yaklaşık yüzde 49 olarak gösteriyor.
Bu oran bir firmanın kendi portföyünü yansıtmaz. Şirketlerin nakit ihtiyacı ve geri ödeme zamanı, hangi fona ne kadar yatırım yaptıklarına ve tasfiye sürecinin ilerleyişine göre farklılaşabilir.
Şirketler krediye erişebildi mi?
Çalışmada, ilgili fonlarda yatırımı bulunan firmaların reel sektörün toplam aktiflerinin yaklaşık yüzde 1,2’sini, cirosunun yüzde 0,9’unu ve ihracatının yüzde 1,1’ini oluşturduğu hesaplandı. Araştırmacılar, tasfiye kararının ardından bu firmaların bankacılık sisteminden finansman kullanmayı sürdürdüğünü belirtiyor.
Bununla birlikte sektör genelindeki payların görece düşük olması, tek tek firmaların likidite baskısı yaşamayacağı anlamına gelmiyor. Fondaki paraya erişimin gecikmesi, işletmenin tedarikçi ödemeleri veya kısa vadeli borç planlaması açısından önemli olabilir.
Yatırımcı açısından hangi ödeme kuralları geçerli?
Merkez Bankası araştırması reel sektör şirketlerine ilişkin bir analiz; bireysel yatırımcıya ne kadar veya ne zaman ödeme yapılacağını belirlemiyor. Bu konu için Sermaye Piyasası Kurulunun ilgili fonlara dair ayrı duyuruları izlenmeli.
Fon bazında açıklanan üst sınırların ve nakit yeterliliğinin nasıl değerlendirildiğini Bankamatic’in fon tasfiyesinde ara ödeme rehberinde inceleyebilirsiniz. Ara ödeme ve nihai tasfiye ayrı aşamalardır.
