Bedelsiz sermaye artırımı, bir şirketin iç kaynaklarını veya kâr payını sermayesine ekleyerek mevcut ortaklarına ilave pay dağıtmasıdır. Yatırımcı yeni paylar için para ödemez; hesabındaki hisse adedi artar. Ancak bu işlem tek başına yatırımcının servetini artırmaz. Çünkü bedelsiz pay alma hakkının kullanıldığı gün hisse fiyatı, artan pay sayısına göre teorik olarak düzeltilir.
Örneğin elinizde 90 TL fiyatlı 100 lot hisse varsa portföyünüzün değeri 9.000 TL’dir. Şirket %200 bedelsiz sermaye artırımı yaptığında 200 lot daha alırsınız ve toplamınız 300 lota çıkar. Başka bir işlem veya nakit temettü olmadığı varsayımıyla teorik fiyat 30 TL olur. Böylece 300 × 30 TL yine 9.000 TL eder.
Bedelsiz sermaye artırımı nasıl yapılır?
Şirket, geçmiş yıl kârları, yedekler, pay ihraç primleri veya sermaye düzeltmesi olumlu farkları gibi uygun özkaynak kalemlerini sermayeye aktarabilir. Bu kaynakların hangisinin kullanılacağı şirketin KAP açıklamasında belirtilir. Artırımın iç kaynaklardan ya da kâr payından yapılması mümkündür.
İşlemin temelinde şirketin özkaynakları içindeki kalemlerin yeniden sınıflandırılması vardır. Bedelli artırımın aksine mevcut ortaklardan yeni nakit toplanmaz. Bu nedenle “sermaye iki katına çıktı” ifadesi, şirketin kasasına aynı miktarda yeni para girdiği anlamına gelmez.
Halka açık şirketlerde ilgili karar, gerekli başvuru ve Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) işlemleri tamamlanır; hak kullanım tarihi Kamuyu Aydınlatma Platformunda (KAP) duyurulur. Yalnızca yönetim kurulunun karar alması, yatırımcı hesabına hemen bedelsiz pay geçeceği anlamına gelmez.
%100, %200 ve %500 bedelsiz kaç lot verir?
Bedelsiz oranı, elinizdeki mevcut paylara ilave olarak kaç pay verileceğini gösterir. %100 bedelsiz, her 100 lot için 100 lot daha; %200 bedelsiz ise her 100 lot için 200 lot daha verilmesi demektir.
| Bedelsiz oranı | Önceki lot | Yeni gelen lot | Toplam lot |
|---|---|---|---|
| %50 | 100 | 50 | 150 |
| %100 | 100 | 100 | 200 |
| %200 | 100 | 200 | 300 |
| %500 | 100 | 500 | 600 |
Formül basittir: Yeni lot = Mevcut lot × (bedelsiz oranı / 100). Toplam lot ise mevcut lot ile yeni gelen lotun toplamıdır. Payın nominal değeri, pay grubu veya kesirli haklar gibi özel durumlarda aracı kurum ekranındaki nihai dağıtımı esas alın.
Bedelsiz sonrası hisse fiyatı nasıl hesaplanır?
Yalnızca bedelsiz sermaye artırımı yapılıyorsa, teorik fiyatı yaklaşık olarak artırım öncesi fiyat / (1 + bedelsiz oranı / 100) formülüyle hesaplayabilirsiniz. Aynı anda nakit temettü veya bedelli sermaye artırımı varsa hesap farklılaşır.
%200 bedelsiz: 100 lotluk portföy örneği
Rakamlar öğretici örnektir. Teorik fiyat, sonraki piyasa işlemlerinde oluşacak fiyatın garantisi değildir.
Bu yüzden bedelsiz gününde hisse fiyatının 90 TL’den yaklaşık 30 TL’ye inmesi, tek başına %66,7 yatırım kaybı yaşandığı anlamına gelmez. Yatırımcının pay sayısı da aynı anda üç katına çıkmıştır. Ancak hak kullanımı sonrasında gerçekleşen alım satımlar fiyatı teorik seviyenin üzerine veya altına taşıyabilir.
Bedelsiz kazanç dağıtımıyla aynı şey mi?
Bedelsiz artırımda yeni pay alırsınız; hesabınıza kendiliğinden nakit temettü yatırılmaz. Kâr payından bedelsiz yapılması da ödemenin mutlaka nakit gerçekleştiği anlamına gelmez.
Bedelsiz hisseler hesaba ne zaman geçer, başvuru gerekir mi?
Borsada işlem gören kaydi paylarda bedelsiz haklar, hak sahipleri için Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) sistemi üzerinden kaydedilir. Yatırımcının normal koşullarda yeni paylar için ayrıca ödeme yapması veya rüçhan hakkı kullanması gerekmez. Aracı kurum uygulamasında yeni lotların görüntülenmesi işlem takvimine göre değişebilir.
Şirketin KAP bildiriminde üç tarihi birbirinden ayırın: hak kullanım başlangıç tarihi, kayıt tarihi ve ödeme tarihi. KAP’taki ödeme tarihi açıklaması, yeni payların hak sahibi hesaplarına gireceği günü gösterir. Örneğin hak kullanım başlangıcı 1 Temmuz olan bir işlemde kayıt tarihi 2 Temmuz, ödeme tarihi 3 Temmuz olarak duyurulabilir. Bu yalnızca takvim mantığını göstermek içindir; her şirketin gerçek tarihine KAP’tan bakılmalıdır.
Hisseleri hak kullanım başlangıç tarihinde satın alan kişi, o işlem için eski paylara bağlı bedelsiz hakkını edinmiş sayılmaz; o gün pay zaten hakları ayrılmış fiyatla işlem görür. Hakkın kimde olduğunun belirlenmesinde ilgili işlem takvimi ve takas kuralları önemlidir.
Bedelsiz sermaye artırımı iyi mi, kötü mü?
Bedelsiz, pay adedini artırır ve nominal sermayeyi büyütür; ancak şirketin kârlılığını, nakit üretimini veya faaliyetlerini kendiliğinden iyileştirmez. Daha düşük nominal pay fiyatının alım satımı kolaylaştırması ya da haberin yatırımcı ilgisi oluşturması mümkündür. Bunlar kalıcı fiyat artışı garantisi değildir.
Bir şirketin bedelsiz kararını değerlendirirken sermaye artırımının hangi özkaynak kaleminden karşılandığına, finansal sonuçlarına, borçluluğuna ve geçmiş KAP açıklamalarına bakmak gerekir. Sadece “%500 bedelsiz verecek” ifadesiyle hisseyi ucuz veya cazip ilan etmek yanıltıcı olabilir.
Bedelli ve bedelsiz sermaye artırımı arasındaki fark
| Özellik | Bedelsiz artırım | Bedelli artırım |
|---|---|---|
| Ortak yeni para öder mi? | Hayır | Yeni pay almak için ödeme gerekebilir |
| Şirkete yeni nakit girer mi? | İşlemin kendisiyle girmez | Nakit karşılığı artırımda girer |
| Pay adedi değişir mi? | Evet, hak sahiplerinde artar | Katılıma ve koşullara bağlıdır |
| Fiyat düzeltilir mi? | Teorik düzeltme yapılır | Koşullara göre hesaplanır |
Sık sorulan sorular
Bedelsiz sermaye artırımı sonrası para kazanılır mı?
Sırf daha fazla lot geldiği için otomatik kâr oluşmaz. Teorik fiyat pay sayısındaki artışı dengeler. Sonraki kâr veya zarar, piyasa fiyatının hareketine bağlıdır.
%100 bedelsiz hissesi iki katına mı çıkar?
Lot adedi iki katına çıkar. Şirket sadece bedelsiz artırım yapıyorsa payın teorik fiyatı yaklaşık yarıya iner; başlangıçtaki toplam değer bu mekanizma nedeniyle ikiye katlanmaz.
SPK onayından sonra bedelsiz ne zaman gerçekleşir?
Tek bir sabit süre yoktur. Şirketin KAP’ta ilan ettiği bedelsiz pay alma hakkı kullanım başlangıç ve ödeme tarihleri takip edilmelidir.
Bedelsiz almak için hisseyi ne zaman satın almak gerekir?
Hak kullanım başlangıcından önce hakları üzerinde işlem gören payın sahibi olmak gerekir. Son işlem günü ve hak sahipliği için şirketin KAP takvimini ve aracı kurum bilgisini kontrol edin.
Bilgi kontrol tarihi: 19 Ekim 2026. Açıklamalar SPK’nın bedelsiz pay ihracı süreçleri, Borsa İstanbul’un teorik fiyat prosedürü ve KAP sermaye artırımı bildirimleri esas alınarak hazırlanmıştır. Örnekler yatırım tavsiyesi değildir.
