Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 4 Kasım’da yayımlanan ekim ayı fiyat gelişmeleri değerlendirmesinde enflasyonun ana eğiliminin yataya yakın seyrettiğini bildirdi. Ekonomim ve CNBC-e’nin rapora dayandırdığı bilgilere göre gıda ve enerji fiyatları aylık tüketici enflasyonunda belirleyici oldu.
TCMB’nin yayımladığı TÜİK verilerine göre tüketici fiyatları ekimde aylık yüzde 2,58, yıllık yüzde 29,77 arttı. Eylülde aylık oran yüzde 1,84, yıllık oran yüzde 29,73’tü. Aylık artış 0,74 yüzde puan, yıllık oran ise 0,04 puan yükseldi.
Gıda ve enerjide artış genel oranın üzerinde
CNBC-e’nin aktardığı rapora göre gıda ve alkolsüz içecek fiyatları ekimde yüzde 3,50, enerji fiyatları yüzde 4,92 yükseldi. Bunlar genel tüketici fiyat artışından sırasıyla 0,92 ve 2,34 yüzde puan daha yüksek. Gıdada taze meyve ve sebzeler, enerjide akaryakıt, katı yakıt ve tüp gaz öne çıktı.
Örnek bütçe hesabı: Eylül sonunda gıdaya 10.000 TL harcayan bir hanenin aynı bileşimdeki alışverişi, gıda grubu ortalaması kadar yüzde 3,50 pahalanmış olsaydı ekimde 10.350 TL tutardı. Bu 350 TL’lik fark sabit miktar ve aynı fiyat artışı varsayımına dayanan bir örnektir; gerçek market sepeti ve harcamalar değişebilir.
Ana eğilimin yatay seyri ne anlatıyor?
Ekonomim’in aktardığına göre TCMB’nin takip ettiği ana eğilim göstergelerinin üç aylık ortalaması yüzde 1,8 düzeyinde belirgin değişim göstermedi. Bu değerlendirme, fiyat baskısının seyrine ilişkin; tüketici fiyatlarının sabit kaldığı veya herkesin harcamasının aynı oranda arttığı anlamına gelmiyor.
Hizmet fiyatları ekimde aylık yüzde 0,99 artarken grubun yıllık enflasyonu yüzde 36,56’ya geriledi. Yıllık artış hızının düşmesi, fiyatların önceki yıla göre daha yavaş yükseldiğini gösterir; fiyatların düştüğünü göstermez.
Faiz ve kişisel bütçe açısından ne izlenmeli?
Enflasyon para politikası için önemli girdilerden biri olsa da tek başına bir sonraki faiz kararını belirlemez. Bankaların mevduat teklifleri ve kredi maliyetleri de kararlara aynı anda ve aynı ölçüde yansımayabilir. Önceki karar için 22 Ekim TCMB faiz kararı değerlendirmesine bakılabilir.
Hane bütçesinde market, ulaşım ve enerji gibi harcama kalemlerini ayrı izlemek kişisel maliyet değişimini görmeye yardımcı olur. Açıklanan grup oranları bir sonraki ay için fiyat tahmini değildir.
Veri kontrolü: 4 Kasım 2026. Kaynaklar: TCMB tüketici fiyatları tablosu; TCMB değerlendirmesini aktaran Ekonomim ve CNBC-e.
