Bankaların mevduata ödediği faiz ile kredi kullananlardan talep ettiği faiz son haftalarda aynı yönde hareket etti; ancak düşüşün büyüklüğü ürünlere göre belirgin biçimde farklılaştı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) 30 Ekim 2026’da yayımladığı Para Politikası Kurulu toplantı özetine göre TL ticari kredi faizlerinde 6,8 yüzde puanlık gerileme görülürken TL mevduat faizindeki düşüş 1,02 yüzde puanla sınırlı kaldı. İhtiyaç kredilerinin ortalama yıllık faizi ise hâlâ yüzde 60’ın üzerinde.
Rakamlar, 11 Eylül ile biten hafta ile 16 Ekim ile biten hafta arasındaki değişimi gösteriyor. Bu nedenle her bankanın 1 Kasım itibarıyla aynı oranı sunduğu ya da bütün kredi türlerinde aynı büyüklükte indirim yaptığı sonucuna varılamaz.
Faiz görünümü: TL mevduat %42,9; ihtiyaç kredisi %61,5; konut kredisi %41,5; ticari kredi %41,9. Taşıt kredisi ise genel düşüşten ayrışarak %43,6’ya yükseldi. Bunlar TCMB’nin karşılaştırmalı ortalama oranlarıdır, bireysel banka teklifleri değildir.
Hangi kredi faizinde ne kadar değişim yaşandı?
En belirgin hareket ticari kredi piyasasında gerçekleşti. Kredi kartı ve kredili mevduat hesapları hariç tutulan TL ticari kredilerin faiz oranı 680 baz puan gerileyerek yüzde 41,9’a indi. Aynı dönemde ihtiyaç kredisi faizi 264 baz puan düşüşle yüzde 61,5; konut kredisi faizi 43 baz puan düşüşle yüzde 41,5 oldu.
| Ürün | 11 Eylül haftası* | 16 Ekim haftası | Değişim |
|---|---|---|---|
| TL mevduat | %43,92 | %42,90 | -102 baz puan |
| TL ticari kredi | %48,70 | %41,90 | -680 baz puan |
| İhtiyaç kredisi | %64,14 | %61,50 | -264 baz puan |
| Konut kredisi | %41,93 | %41,50 | -43 baz puan |
| Taşıt kredisi | %40,50 | %43,60 | +310 baz puan |
*İlk dönem oranları TCMB’nin açıkladığı son oran ve baz puan değişiminden hesaplanmıştır; yuvarlama farkı olabilir. Ticari ve ihtiyaç kredisi oranları TCMB’nin belirttiği dışlamalarla sunulmuştur. Kaynak: TCMB, 30 Ekim 2026 tarihli PPK toplantı özeti.
Taşıt kredisi verisinde görülen artış önemli bir istisna. TCMB bu serinin oynak seyrettiğini belirtiyor. Bu nedenle tablodaki tek bir değişime bakarak bütün bankaların taşıt kredisi kampanyalarında kalıcı faiz artışına gittiği sonucuna ulaşmak doğru değil.
100 bin TL mevduatın 32 günlük getirisi nasıl etkilenir?
Faiz indiriminin tasarruf sahibine yansıması, ilan edilen orandan çok gerçekten faiz işletilen tutara ve uygulanan vergiye bağlı. TCMB’nin yüzde 42,9’luk ortalaması esas alınarak, 100 bin TL’nin tamamına 32 gün faiz işletildiği varsayılırsa basit brüt faiz hesabı şöyledir: 100.000 × 0,429 × 32 / 365 = yaklaşık 3.761 TL.
Karşılaştırma dönemindeki yüzde 43,92 oranında aynı tutar ve vadeyle brüt faiz yaklaşık 3.850 TL olurdu. İki hesap arasındaki yaklaşık 89 TL fark, yalnızca 1,02 yüzde puanlık faiz değişiminin teorik brüt etkisidir. Stopaj, kampanya koşulları, faiz işlemeyen alt bakiye ve faiz oranının vade boyunca sabit olup olmadığı bu hesaba katılmadı.
Özellikle günlük faizli hesaplarla vadeli mevduat ürünlerini karşılaştırırken bu ayrımlar sonucu ciddi biçimde değiştirebilir. Bankamatic’in 100 bin TL için banka mevduat getirisi karşılaştırmasında faiz işlemeyen bakiye ve net getiri farklarının nasıl oluştuğu örneklerle ele alınıyor.
İhtiyaç kredisi faizi düştü ama borçlanmak ucuzladı mı?
Ortalama ihtiyaç kredisi faizi yüzde 64,14’ten yüzde 61,5’e inmiş olsa da yıllık oran hâlâ yüksek. Üstelik ihtiyaç kredisinde tüketicinin karşısına çıkan aylık akdi faiz, kredi tutarı, vade, tahsis ücreti, sigorta ve vergiler nihai ödeme yükünü değiştirir. TCMB’nin yayımladığı yıllık ağırlıklı ortalama oranı doğrudan 12’ye bölerek herhangi bir bankanın kesin aylık taksitini çıkarmak doğru olmaz.
Örneğin aynı anapara ve vadede daha düşük faiz oranı taksitleri azaltabilir; ancak vade uzatıldığında aylık ödeme düşerken toplam faiz yükü artabilir. Bu nedenle yalnızca aylık taksit değil toplam geri ödeme tutarı karşılaştırılmalı. Farklı tutar ve vadelerin genel etkisi Bankamatic’in kredi hesaplama aracında incelenebilir; araç banka teklifi yerine geçmez.
Mevduat ve kredi faizi neden aynı hızda düşmüyor?
Bir bankanın mevduat için ödediği fiyatla kredi için talep ettiği fiyat, aynı gün birebir hareket etmek zorunda değil. Fonlama yapısı, kredi riski, kaynak ihtiyacı, vade, düzenlemeler ve rekabet koşulları iki piyasadaki hareketi farklılaştırabiliyor. TCMB’nin verileri de bu ayrışmayı gösteriyor: incelenen dönemde mevduat faizi 102 baz puan gerilerken ticari kredi faizi 680 baz puan düştü.
Merkez Bankası 22 Ekim’deki toplantısında politika faizini yüzde 37’den yüzde 36’ya indirmişti. Fakat 16 Ekim ile biten haftadaki kredi ve mevduat verileri bu karar tarihinden önceye ait. Dolayısıyla tabloda görülen düşüşün tamamını 22 Ekim kararının sonucu olarak sunmak kronolojik olarak hatalı olur.
Politika faizi, gecelik fonlama koşulları ve bankaların müşteriye sunduğu mevduat veya kredi oranları da birbirinden farklı kavramlar. Faiz kararlarının hangi kanallarla banka ürünlerine yansıyabildiği Bankamatic’in TCMB faiz kararı ve PPK takvimi rehberinde ayrıca açıklanıyor.
Yeni haftada hangi göstergeler izlenecek?
Faizlerdeki son düşüş, kredi kullanan ve mevduat sahibi için aynı anlama gelmiyor. Tasarruf sahibi vadesi dolarken yenileme oranına bakıyor; borçlanmak isteyen kişi ise kendi kredi notuna, ödeme planına ve bankanın masrafları dahil teklifine göre karar veriyor. Ticari işletmeler açısından ortalama finansman maliyetindeki gerilemenin işletme sermayesi kredilerine ne ölçüde yansıdığı önem taşıyor.
Önümüzdeki haftaların kredi ve mevduat istatistikleri, 22 Ekim faiz indirimi sonrasındaki fiyatlamayı görmek açısından daha anlamlı karşılaştırma sağlayacak. Bugünkü verilerin söylediği ise net: Banka faizlerinde genel olarak aşağı yönlü bir eğilim var, fakat taşıt kredisi bu eğilimden ayrışıyor ve ihtiyaç kredisi hâlâ yüksek maliyetli.
Veri notu: TCMB’nin 30 Ekim 2026’da yayımladığı 22 Ekim Para Politikası Kurulu toplantı özeti, 11 Eylül ve 16 Ekim ile biten haftaların faiz karşılaştırması. Hesap örneği varsayımsaldır, güncel banka teklifi değildir.
